Arheolozi koriste veštačku inteligenciju za dešifrovanje antičkih papirusnih svitaka
U novom naučnom poduhvatu, tim istraživača uspeo je da dešifruje antičke papirusne svitke pronađene u Herkulaneumu, starom rimskom gradu koji se, zajedno sa Pompejom, zatrpao tokom erupcije vulkana Vezuv 79. godine. Ovi svici, koji su se zbog toplog vulkanskog pepela pretvorili u ugljenisane mase, obuhvataju književne i filozofske tekstove iz 2. veka pre nove ere.
Pomoću rendgenskih snimaka visoke rezolucije, tim naučnika, koji je uključivao stručnjake iz različitih disciplina, uspeo je da rekonstruiše i prikaže tekstove koji su prethodno bili izgubljeni. Ova metoda omogućila je istraživačima da „odmotaju“ svitak koji izgleda kao smotana masa i da istaknu tragove drevne tinte, kako je navedeno na naučnom sajtu „Vezuv izazov“.
Značaj pronalaska
Jedan od najznačajnijih svitaka, označen kao „PHerc. 1667“, dugačak je 1,4 metra i sadrži stoički filozofski traktat o etici, koji se bavi ljudskom prirodom i moralnim napretkom. Ovaj tekst takođe pominje Aristokreona, učenika poznatog grčkog filozofa Hrizipa. Iako su fragmenti oštećeni, nekoliko odlomaka može se jasno pročitati.
Prijelome u proučavanju ovih tekstova uključili su korišćenje akceleratora čestica u Francuskoj, čiji su rendgenski zraci omogućili trodimenzionalni prikaz unutrašnjih slojeva papirusa. Nakon skeniranja, trenirani modeli veštačke inteligencije identifikovali su mikroskopske teksture koje je mastilo ostavilo na površini.
Dodatni svici i njihova vrednost
Osim „PHerc. 1667“, istraživači su koristili još višu rezoluciju skeniranja na drugom svitku, poznatom kao „PHerc. Paris 4“, kako bi prikazali drevno mastilo u 3D formatu. Time su uspeli da potvrde tačnost delimičnih čitanja iz 2023. godine.
Za treći svitak, „PHerc. 139“, naučnici su uspeli da dešifruju naslov i ime autora, otkrivajući da se radi o osmom tomu dela „O bogovima“ epikurejskog filozofa Filodema. Ovi svici su deo kolekcije više od 400 papirusa koji su pronađeni u vili koja se smatra pripadala tastu Julija Cezara.
Pokret „Vezuv izazov“
„Inovativni poduhvati kao što je ‘Vezuv izazov’, koji su pokrenuli profesor Brent Sils sa Univerziteta u Kentakiju, Net Fridman i Danijel Gros, imaju za cilj da okupe globalnu zajednicu programera. Takmičenje pruža otvorenu platformu za korišćenje veštačke inteligencije kako bi se dešifrovali preostali antički svici“, dodaje se na zvaničnom sajtu projekta.
U okviru ovog projekta, svaki dešifrovani deo teksta pregledaju i prepisuju eksperti iz američke laboratorije „EduceLab“, inženjeri Evropskog sinhrotrona, kao i papirolozi Nacionalne biblioteke u Napulju.
Redakcija Info24Vesti nastaviće da prati razvoj događaja i objaviće nove informacije čim budu dostupne.
Izvor: www.b92.net
