Na današnji dan, 28. jula 1914. godine, započeo je Prvi svetski rat, poznat i kao Veliki rat, napadom Austrougarske na Srbiju. Ovaj sukob, koji će oblikovati sudbinu mnogih nacija, počeo je nakon atentata na nadvojvodu Franca Ferdinanda i njegovu suprugu Sofiju, koji se dogodio 28. juna iste godine u Sarajevu.
Beč je iskoristio ovaj tragični događaj kao izgovor za vojnu akciju, iako su se pripreme za napad na Srbiju odvijale i pre atentata. Naime, 25. jula, kada je postalo jasno da je rat neizbežan, srpske vlasti su premeštene dublje u unutrašnjost zemlje, a vlada i skupština su se smestile u Niš, dok je vrhovna vojna komanda otišla u Kragujevac.
Nikola Pašić, tadašnji predsedavajući Saveta ministara, obavestio je građane Niša o objavi rata, dok su artiljerijska dejstva Austrougarske počela iste noći. Beč je ušao u rat sa uverenjem da će Srbija biti lako poražena, očekujući brz i odlučujući ishod.
S druge strane, Srbija je, iako je izašla iz dva prethodna balkanska rata sa pobedama, bila iscrpljena i potrebna joj je bila godina oporavka. U to vreme, mnogi su smatrali da je Srbija preslaba da se odupre moćnoj Austrougarskoj.
Pre nego što je objavljen rat, 23. jula, poslanik Dvojne monarhije u Beogradu, baron Gizl, predao je ultimatum srpskim vlastima, optužujući ih za podrivačke aktivnosti. Iako su srpske vlasti pokušale da ispune sve zahteve, izuzev onih koji su se ticali učešća u istrazi, ultimatum je bio formulisan tako da bude neprihvatljiv.
Ratna dejstva su se nastavila, a Austrougarske trupe su započele invaziju 12. avgusta, napadom preko Drine. Tokom Cerske bitke, srpske snage su uspele da poraze invazionu Petu armiju, što je predstavljalo prvu značajnu pobedu saveznika u ratu.
Nakon uspeha na Ceru, srpske trupe su se suočile sa novim napadima, ali su se pokazale kao sposobne da se odupru. U decembru 1914. godine, srpske snage su potpuno proterale Austrougare iz svoje teritorije, što je dodatno povećalo ugled Srbije u međunarodnoj zajednici.
Nakon nekoliko meseci zatišja, u jesen 1915. godine, Srbija se suočila sa novim napadima, ali je uspela da se reorganizuje i formira novi front na Krfu, što je dovelo do kasnijeg sloma Centralnih sila.
Ovaj rat, koji je trajao do 1918. godine, imao je dalekosežne posledice po svet, a Srbija je, uprkos velikim gubicima, izašla iz njega sa povećanim ugledom i teritorijalnim dobitcima.
Redakcija Info24Vesti nastaviće da prati razvoj događaja i objaviće nove informacije čim budu dostupne.
Izvor: www.novosti.rs
