Novi zakon o organskoj proizvodnji
Od juče, na snagu je stupio zakon o organskoj proizvodnji, koji prvi put uvodi Registar organskih proizvođača. Ovaj zakon postavlja obavezu za proizvođače da svoje aktivnosti prijavljuju nadležnim organima, čime se nastoji unaprediti celokupan sektor organske poljoprivrede.
Organska proizvodnja predstavlja značajnu priliku za srpska poljoprivredna gazdinstva, no trenutni potencijal ostaje značajno neiskorišćen. U ovom sistemu nalazi se više od 7.000 poljoprivrednih gazdinstava, uključujući direktne proizvođače i kooperante. Na samo 30.000 hektara, što predstavlja jedva jedan odsto raspoloživih površina, gaje se organski proizvodi, iako su mogućnosti mnogo veće.
Voćarstvo prednjači u organskoj proizvodnji, s preko trećine površina posvećenih ovom sektoru. Proizvodnja žitarica čini oko 30,5 procenata, dok ostale biljne proizvodnje čine manji udeo. Iako je zakon stupio na snagu polovinom decembra prošle godine, njegova primena je odložena za 1. jun kako bi se omogućilo vremensko prilagođavanje firmi i institucijama na nove standarde.
Ovaj zakon postavlja opšta i posebna načela za organsku proizvodnju, koja se odnose na označavanje, oglašavanje, kontrolu i sertifikaciju, kao i na nadzor i druge relevantne aspekte. Izričito je zabranjena upotreba genetski modifikovanih organizama (GMO) u svim fazama organske proizvodnje, uključujući prerađivačke procese, hranu za životinje, kao i pomoćna sredstva.
Regulativa i označavanje
Zakon definiše određene uslove pod kojima se može odobriti upotreba sastojaka koji nisu organski, a koji se koriste u proizvodnji prerađene organske hrane. U vezi sa označavanjem i oglašavanjem, dozvoljeno je korišćenje termina kao što su „ekološki“, „organski“ i „biološki“, kao i njihovi skraćenice. Nacionalni znak za organski proizvod biće korišćen prema pravilima koja će definisati ministar poljoprivrede.
Nadalje, važno je napomenuti da prerađivači više ne mogu biti organizatori proizvodnje niti nosioci sertifikata za grupne proizvode, što podrazumeva da ovo pravo preuzima pravno lice koje organizuje proizvođače. Zakon se odnosi na sve faze proizvodnje, uključujući biljne i stočarske proizvode, akvakulturu, kao i pčelarstvo.
Glavni ciljevi ovog zakona su zaštita životne sredine, očuvanje plodnosti zemljišta, biološka raznovrsnost, kao i smanjenje zagađenja. Takođe, zakon poziva na unapređenje kratkih lanaca distribucije i podršku lokalnoj proizvodnji, dok se nastoji sačuvati i autohtone rase koje su pod rizikom od izumiranja.
Kazne za nepoštovanje ovih zakonskih odredbi kreću se od 5.000 do tri miliona dinara, što osigurava ozbiljnost pristupa u sprovođenju ove regulative.
Izvor: www.novosti.rs
