Pre 35 godina, tačno 29. oktobra 1991. godine, počeo je progon srpskog stanovništva iz Zapadne Slavonije, kada su pripadnici požeške civilne zaštite i policije izvršili evakuaciju 26 sela. Ova akcija, koja je obuhvatila oko 2.120 ljudi, bila je zasnovana na Naredbi Kriznog štaba Opštine Slavonska Požega, koja je doneta dan ranije. Ovaj događaj predstavlja jednu od najtragičnijih epizoda u nedavnoj istoriji Hrvatske i Srbije.
Naredba o evakuaciji, potpisana od strane predsednika Kriznog štaba Ante Bagarića, obrazložena je kao mera zaštite života građana usled navodnih pretnji od „četničkih terorističkih snaga“ i Jugoslovenske armije. U dokumentu se isticalo da se evakuacija sprovodi radi omogućavanja efikasnije odbrane hrvatskih snaga na tom području.
U jesen i zimu 1991. godine, tokom zločinačkih akcija hrvatske vojske i policije, proterano je oko 70.000 Srba iz Zapadne Slavonije, a uništeno je ili opljačkano 160 srpskih sela. Nakon evakuacije, umesto zaštite koju su obećavali nadležni organi, usledilo je sistematsko pljačkanje i uništavanje imovine srpskog stanovništva.
Dokumentacino-informativni centar „Veritas“ ukazuje na to da su stariji meštani koji nisu napustili svoja sela često stradali u svojim domovima. Mnogi od evakuisanih Srba pobegli su u Bosnu i Hercegovinu pre nego što su nastavili put ka Srbiji ili Istočnoj Slavoniji.
Prema podacima „Veritasa“, ubijeno je najmanje 67 Srba tokom ovog perioda, među kojima su bili stariji ljudi i žene. U jednom danu decembra 1991. godine ubijeno je čak 36 meštana u dva sela.
Savo Štrbac iz „Veritasa“ ističe da se ekshumacija posmrtnih ostataka vršila tek mnogo godina kasnije, a da su povratnici često nailazili na ljudske ostatke bez mogućnosti prijavljivanja tih otkrića nadležnim organima zbog straha ili nebrige.
Od 2000. do 2002. godine preživeli žitelji ovih sela podnosili su krivične prijave za zločine protiv čovečnosti hrvatskom Državnom odvjetništvu kao i Međunarodnom krivičnom sudu za bivšu Jugoslaviju. Iako su dostavili dokaze o žrtvama i počiniocima zločina, pravda još uvek nije zadovoljena.
U novembru i decembru 2008. godine „Veritas“ je sve prikupljene informacije o zločinima dostavio Tužilaštvu za ratne zločine Republike Srbije koje je zatim prosledilo dokaze hrvatskom tužilaštvu.
Takođe, Srpski demokratski forum iz Zagreba podneo je krivičnu prijavu protiv petorice članova Kriznog štaba zbog pljačke i uništavanja imovine nakon iseljenja stanovništva iz tih sela.
Iako je istraga otvorena još davne 2000. godine protiv nepoznatih lica za ubistvo civila, prema rečima Štrpca, procesi se nisu pomerili sa mrtve tačke jer hrvatsko pravosuđe još čeka odgovore Ministarstva odbrane o jedinicama koje su delovale na tom području tokom sukoba.
Redakcija Info24Vesti nastaviće da prati razvoj događaja i objaviće nove informacije čim budu dostupne.
Izvor: www.novosti.rs
