Pčele, kao ključni elementi ekosistema, suočavaju se sa brojnim izazovima tokom svog života. Ova vredna bića, koja obavljaju svoje dužnosti do smrti, često umiru van košnice i postaju meta raznih parazita. Među najpoznatijim štetočinama koje ugrožavaju pčelinje zajednice je pčelinja vaš (lat. Braula coeca), koja može naneti značajnu štetu kako pčelama, tako i medu koji proizvode.
Pčelinja vaš nije klasičan parazit poput varoe, već se hrani hranom koju pčele same prikupljaju. Odrasla ženka ovog insekta dugačka je 1,5 milimetara i široka 0,7 milimetara. Njeno telo je zaobljeno i pretežno crveno-smeđe boje, a pokriveno je sitnim dlačicama koje podsećaju na svilu. Pored toga, glava joj je trouglasta sa redukovanim očima što joj omogućava da se dobro snalazi u tamnim uslovima košnice.
Reprodukcija pčelinje vaš počinje u proleće i traje do jeseni. Ženka polaže jaja unutar voštanih poklopaca sa medom pre nego što ih zatvori. Iz ovih jaja izlaze larve koje buše tunele u zidovima ćelija, hraneći se medom i voskom. Ovaj proces može dovesti do ozbiljnih oštećenja legla pčela jer larve često izbuše ćelije sa larvama pčela.
Iako ne spadaju u klasične parazite, odrasli primerci pčelinje vaš mogu izazvati ozbiljne probleme unutar zajednice. Najčešće su prisutni na matici koja zbog njihovog prisustva gubi mogućnost polaganja jaja, što može oslabiti celu zajednicu ili čak dovesti do njene smrti.
Širenje braule je globalno prisutno; ovaj parazit detektovan je na svim kontinentima i brzo se prenosi između različitih pčelinjih zajednica. Prenošenje se vrši putem zaraženih pčela ili larvi koje mogu biti prenete preko ramova sa saćem ili čak alata koji koriste pčelari.
Da bi utvrdili stepen zaraženosti društava ovim parazitom, stručnjaci preporučuju kontrolna tretiranja uz pomoć duvanskog dima. Na pod košnice postavlja se beli papir premazan uljem kako bi se lakše prebrojali štetočine nakon dimljenja.
Suzbijanje ovih štetočina može se vršiti hemijskim preparatima kao što su letvice natopljene fluvalinatom ili prirodnim metodama poput upotrebe ulja timola ili jestivog ulja za lepljenje na papir koji će uhvatiti odrasle jedinke braule. Iskusni pčelari savetuju da dimljenje treba sprovoditi pre glavne paše i tokom jeseni kada su sve pčele u košnici.
Ukoliko se primeti veća zaraženost od pet vaši na sto radilica, to ukazuje na slabiju infekciju; dok više od 15 vaši predstavlja ozbiljan problem za zdravlje zajednice.
Redakcija Info24Vesti nastaviće da prati razvoj događaja i objaviće nove informacije čim budu dostupne.
Izvor: www.novosti.rs
