Neprekidni napadi na Srpsku pravoslavnu crkvu
Srpska pravoslavna crkva (SPC) suočava se sa stalnim napadima na svoj integritet, dok se svakodnevno pojavljuju kvaziizvori, časopisi i internet portali koji su usmereni na njeno omalovažavanje. Dekan Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta u Foči, protojerej-stavrofor Darko Đogo, u razgovoru za „Novosti“ napominje kako gotovo da ne prolazi dan bez laži koje se plasiraju protiv SPC.
Ova situacija je dodatno akcentuovana tokom promocije knjige „Brzina mraka – Politička delatnost SPC u Bosni i Hercegovini od 1989. do 1996.“ autora Edina Omerčića, koja se nedavno održala u Beogradu. Omerčićeva knjiga, koja je proizašla iz njegove doktorske disertacije odbrane u Zagrebu 2023. godine, sadrži tvrdnje kako je SPC počela sa negiranjem zločina počinjenih nad Bošnjacima i muslimanima odmah nakon tih događaja.
U knjizi se ističe da je Crkva zločin percipirala kao „herojski čin“, kao osvetu protiv vekovnog neprijatelja, a Omerčić to naglašava kroz istorijski kontekst koji seže unazad do 1389. godine.
U poglavlju pod nazivom „Filozofija rata“, autor se poziva na Stantona, koji kaže da je negiranje zločina „poslednja faza genocida“. Đogo smatra da ovakvi navodi predstavljaju još jednu u nizu propagandnih akcija protiv SPC i da je reč o govoru mržnje i izazivanju verske netrpeljivosti, obavijenih u „akademski rad“.
On takođe naglašava da ovakvi stavovi nisu zasnovani na činjenicama, već su deo šire propagandne borbe, koja podseća na stare obrasce komunističke istoriografije koja je napadala SPC kao „klerofašističku“ instituciju. Dekan takođe ukazuje na sumnjivu alijansu između Zagreba, Sarajeva i Cetinja, koja deluje u cilju diskreditacije SPC.
„U Beogradu je, očigledno, omogućeno da se ovakve tvrdnje promovišu, dok bi slične aktivnosti bile nezamislive u Sarajevu ili Zagrebu“, ističe Đogo. On podseća da SPC ostaje ključna institucija srpskog identiteta, koja se ne može slomiti ni pod pritiscima stranih okupatora niti domaćih protivnika.
Kontroverze iz inostranstva
Pored domaćih napada, SPC se suočila i sa kritikama iz inostranstva. Tako je britanska političarka Ališa Kerns optužila SPC za umešanost u šverc oružja na Kosovu, sugerišući da se oružje krijumčari iz Srbije putem vozila hitne pomoći. Ove optužbe su od strane Eparhije raško-prizrenske ocenjene kao neosnovane i opasne, a Misija KFOR-a je, nakon svoje istrage, odbačila te navode kao netačne.
Značaj SPC u očuvanju identiteta
Aleksandar Stojanović, novinar iz Banjaluke, ističe da je SPC ključni temelj srpskog identiteta i da je tokom istorije bila izložena različitim pritiscima. „Pluralizam i sloboda govora u Srbiji omogućavaju ovakve diskusije, ali to takođe dovodi do izlaganja SPC bezbrojnim kritikama“, zaključuje Stojanović.
On naglašava da su napadi na SPC raznovrsni i da traju od 1945. godine do danas. U nedavnoj poseti Beogradu, više od milion vernika došlo je da se pokloni pojasu Presvete Bogorodice, što dodatno ukazuje na značaj SPC u savremenom društvu. Napadi na Crkvu, kako Stojanović ističe, često dolaze u obliku savremenih strategija koje u sebi nose elemente totalitarizma.
Sve ovo ukazuje na to da se SPC, čak i suočena sa kritikama i napadima, i dalje drži čvrsto kao poslednji bedem srpskog identiteta i vere, istovremeno predstavljajući simbol otpora prema svim izazovima.
Izvor: www.novosti.rs
