Srpska pravoslavna crkva danas proslavlja brojne svece, među kojima su prepodobni Teodor Osveštani, Sveštenomučenik Teodor Vršački, Sveti mučenik Vukašin, Sveti Vikentije i Svete mučenike iz Surdulice.
Foto: Deposit/ rglinsky/ kiriak09
Prepodobni Teodor Osveštani
Prepodobni Teodor Osveštani, koji je nekada bio nevernik, u mladosti se obratio Hristu i krstio se. U potrazi za duhovnim smirenjem, tajno je napustio dom da bi se pridružio Svetom Pahomiju u manastiru. Njegova revnost i poslušnost brzo su ga učinile omiljenim učenikom.
Kada je njegova majka došla da ga pozove kući, Teodor se nije javljao, već je molio za njen duhovni napredak. Ubrzo nakon toga, ona se zamonašila u manastiru pod upravom sestrične Svetog Pahomija.
Teodorov brat Pafnutije takođe je postao monah, a nakon smrti Svetog Pahomija, Teodor je preuzeo vođenje manastira, upravljajući njima sve do duboke starosti. Umro je 368. godine.
Srpska pravoslavna crkva slavi njegov praznik 16. maja po crkvenom, a 29. maja po gregorijanskom kalendaru.
Sveti mučenik jasenovački Vukašin
Vukašin Mandrapa, zemljoradnik i trgovac iz Klepaca u Hercegovini, ubijen je od strane ustaša u Jasenovcu, tokom 1942. ili 1943. godine. Njegova smrt je ostala zapamćena zbog stoičkog ponašanja pred dželatom, kada je poručio da „samo radi svoj posao“.
O njegovom životu pre logora ne zna se mnogo, osim da je bio predan svojim poslovima. Vukašin je kanonizovan od strane Srpske pravoslavne crkve na redovnom zasedanju Svetog arhijerejskog sabora 1998. godine. Proslavlja se 29. maja, kao i 31. avgusta po julijanskom, odnosno 13. septembra po gregorijanskom kalendaru, zajedno sa ostalim novomučenicima iz Jasenovca.
Prema predanjima, ubica Svetog Vukašina ubrzo je doživeo mentalni slom.
Sveti Vikentije
Sveti Vikentije, poznat i kao Vasilije Krdžić, iz Ušća, ostavio je značajan pečat u istoriji srpskog naroda i Srpske pravoslavne crkve, ali njegovi posmrtni ostaci nikada nisu otkriveni. Rođen 30. januara 1853. godine, pohađao je osnovnu školu u manastiru Studenica, a zatim i bogosloviju u Beogradu. Zamonašen je 1873. godine i brzo je napredovao u crkvenoj hijerarhiji.
Godine 1905. postao je mitropolit skopske eparhije, s obzirom na to da je bio treći Srbin na toj funkciji nakon ukidanja Pećke patrijaršije. Sveti Vikentije je pogubljen 1915. godine od strane bugarskih okupatora, a njegovi potomci i dalje žive u Ušću.
Sveti mučenici surdulički
Sveti arhijerejski sabor SPC uvrstio je Svete surduličke mučenike u svoj diptih na zasedanju 24. maja 2017. godine. Njihov praznik obeležava se 29. maja, u znak sećanja na dan kada su njihovi mošti pohranjene u obnovljenu spomen-kosturnicu 2010. godine.
Mošti su prvobitno bile smeštene u kosturnici u Surdulici, koja je uništena od strane bugarskih okupatora 1943. godine. Tokom izgradnje porodične grobnice 2009. godine, mošti su čudom otkrivene, što je označilo Božji znak da se Sveti konačno vrate svom miru.
Sveti Teodor Vršački
Na današnji dan, 29. maja, Srpska pravoslavna crkva slavi Svetog Teodora Vršačkog, banatskog vladiku koji je vodio srpske ustanike u borbi protiv turske okupacije 1594. godine. Hram Svetog Teodora nalazi se na brdu iznad Vršca, odakle ovaj svetac i dalje čuva ravnicu.
Izvor: www.novosti.rs
