Otkriće retke i zaštićene biljke blizu Zaječara
U blizini Zaječara, tokom terenskih istraživanja vezanih za mapiranje biodiverziteta, otkrivena je vrsta Androsace maxima, poznata i kao velika mužica, koja se smatrala nestalom iz Srbije. Ovaj važan nalaz zabeležen je na području Malke Golaje, na tromeđi sela Nikoličeva, Zvezdana i Gamzigrada, tokom aprila 2026. godine.
Biolozi dr Miloš Popović i Branko Jotić obavili su detaljna istraživanja flore i faune u ovom regionu, a u svojoj proceni smatraju da ovde može biti jedino preostalo stabilno stanište ove vrste u zemlji. Prema rečima Jotića, Androsace maxima je izuzetno retka i vredna biljka, koja će biti uvrštena u novo izdanje Crvene knjige flore Srbije, trenutno u izradi.
Ova jednogodišnja zeljasta biljka spada u familiju jagorčevina (Primulaceae) i zaštićena je zakonom u Srbiji, a dugo se smatralo da je gotovo nestala sa naših prostora. Josif Pančić je prvi beležio njene prisutne u okolini Niša, Beograda i Novog Sada, ali novija istraživanja nisu potvrdila njen opstanak na tim lokalitetima.
Otkriće Androsace maxima dobija dodatnu važnost s obzirom na činjenicu da se lokalitet Malke Golaje nalazi u oblasti koja je obuhvaćena planovima za širenje rudarsko-metalurškog kompleksa Čukaru Peki i budućeg ležišta Malka Golaja. Planovi za ovu teritoriju obuhvataju delove Zaječarskog i Boračkog okruga, uključujući sela Nikoličevo, Zvezdano i Metovnicu.
Udruženje „Eko istok“ naglašava da ovakvi nalazi pokazuju značaj terenskih istraživanja i sistematskog mapiranja biodiverziteta pre donošenja odluka o velikim infrastrukturnim i rudarskim projektima. Prepoznajući područje istočne Srbije kao izuzetno bogato biološkim resursima, ističu da postoji mnoštvo lokaliteta koji još uvek nisu dovoljno istraženi.
Fokusiranje na očuvanje vrsta i njihovih staništa ključno je za odgovorno upravljanje prostorima i adekvatnu zaštitu prirode, a „Eko istok“ nastavlja sa svojim projektom mapiranja biodiverziteta u okolini Zaječara.
Izvor: www.novosti.rs
