NASA je nedavno objavila vizualizaciju koja je izazvala iznenađenje među javnošću, prikazujući Zemlju u obliku koji podseća na krompir. Ova slika, međutim, ne odražava stvarni fizički oblik naše planete, već predstavlja naučni model poznat kao geoid. Geoid ilustruje kako bi izgledala površina svetskog okeana pod uticajem isključivo gravitacije, bez dodatnih faktora kao što su plima, oseka ili morske struje.
Brda i doline koje se mogu primetiti na ovom modelu rezultat su neravnomerne raspodele mase unutar Zemlje. U nekim delovima planete, gušće stene ili velike mase magme stvaraju jače gravitaciono privlačenje, što dovodi do pojave gravitacionih „brda“. Nasuprot tome, u oblastima sa manje gustim materijalima, gravitacija je slabija, stvarajući gravitacione „doline“.
NASA je kako bi prikazala ove male razlike u gravitaciji, koje su u stvarnosti jedva primetne, povećala ih čak 10.000 puta. U stvarnosti, razlike u visini iznose svega nekoliko desetina metara u odnosu na prosečan nivo geoida, što ljudsko oko ne bi moglo da primeti. Drugim rečima, Zemlja ne izgleda kao krompir; taj oblik je rezultat uvećanja sitnih razlika u gravitacionom polju.
Naučnici su utvrdili da se najviša tačka Zemljinog gravitacionog polja nalazi u blizini Islanda, gde se geoid uzdiže oko 85 metara iznad globalnog proseka. S druge strane, najniža tačka se nalazi južno od Indije, gde geoid pada približno 106 metara ispod prosečne vrednosti. Ove razlike ne znače da je more fizički više ili niže, već ukazuju na različit gravitacioni potencijal na tim mestima.
Da bi postigli ovako visoku preciznost, istraživači su koristili podatke prikupljene sa specijalizovanih satelita, uključujući satelit GOCE Evropske svemirske agencije i NASA-ine satelite GRACE. Tokom 15 godina, analizirali su više od milijardu pojedinačnih merenja, što im je omogućilo da kreiraju jedan od najpreciznijih modela Zemljinog gravitacionog polja.
Geoid se razlikuje od običnih mapa koje se oslanjaju na elipsoid, jednostavniji matematički model koji predstavlja glatku, blago spljoštenu sferu. Geoid, s druge strane, uzima u obzir stvarne promene u gravitacionom polju, što ga čini ključnim za precizna geodetska merenja, topografska snimanja, određivanje nadmorske visine i rad GPS sistema.
NASA-ina ilustracija ne implicira da je Zemlja fizički deformisana ili da ima oblik krompira. Stvarni oblik planete je blizak spljoštenom sferoidu, što znači da je malo šira oko ekvatora nego između Severnog i Južnog pola zbog svoje rotacije. Vizualizacija gravitacionog polja je stoga naučni alat, a ne fizički prikaz Zemlje.
Redakcija Info24Vesti nastaviće da prati razvoj događaja i objaviće nove informacije čim budu dostupne.
Izvor: www.b92.net
