Zaštita kosovskog mita kao nematerijalnog kulturnog dobra
Stručnjaci ističu da je neophodno zaštititi kosovski mit u okviru Uneska kao nematerijalno kulturno dobro kako bi se sprečila prisvajanja srpske istorije od strane Albanaca na Kosovu i Metohiji. Ova inicijativa dolazi u svetlu najave da će Albanci 15. juna održati „Komemoraciju na Gazimestanu“, događaj koji su nazvali Kosovskom bitkom, što ukazuje na pokušaje preuzimanja srpskog nasleđa, od manastira do ključnih istorijskih događaja.
Događaj organizuje Opština Obilić na čijem je čelu gradonačelnik iz stranke „Samoopredeljenje“, Haljilj Tači. Datum održavanja, 15. jun prema julijanskom, poklapa se sa 28. junom po gregorijanskom kalendaru.
Stručnjaci koji su komentarisali ovu situaciju podsećaju da se Srbija već od 2014. godine može pozvati na zaštitu Vidovdana kao nematerijalnog kulturnog blaga. Iako Vidovdan nije krsna slava, mnoge porodice ga slave kao svoju porodičnu. Ovaj datum ima značaj u srpskoj tradiciji, posvećen je Svetom knezu Lazaru i mučenicima koji su stradali u Kosovskoj bici. Takođe, oslikava identitet i istoriju srpskog naroda.
Akademik Slavenko Terzić naglašava da bi povodom najavljene komemoracije trebalo da se osvrnemo na istorijski apsurd, jer one koji su decenijama delovali kao udarna pesnica Osmanlija protiv Srba sada slave bitku koju su Srbi vodili protiv njih. On pominje i važnost sultanovog pomena u kontekstu preispitivanja identiteta i pripadnosti.
Procedura za zaštitu kulture prema Unesku podrazumeva dug i složen proces pripreme i evaluacije predloga. Svaka nominacija traje godinama, a rezultati nisu uvek sigurni.
Terzić ukazuje na ideje neoosmanizma i panislamizma, smatrajući da savremena Turska vidi „veliku Bosnu“ i „veliku Albaniju“ kao faktore svog uticaja na Balkanu. Ove ideje potkopavaju stabilnost i ugrožavaju pravoslavne narode.
Istoričar Bojan Drašković slaže se da Albanci prisvajaju srpsku istoriju kako bi formirali sopstveni identitet u odsustvu njihovog autentičnog nasleđa. Takođe pominje Skenderbega, istorijsku figuru koju Albanci navode kao svoja obeležja, dok ukazuje na njegove srpske korene.
Živadin Jovanović, bivši ambasador, ukazuje na potrebu za opsežnim memorandumom koji bi jasno ukazao na kulturne i istorijske pretenzije Albanaca. On smatra da je afirmacija Vidovdana od suštinske važnosti za očuvanje srpskog identiteta.
Zabrinjavajuće je što su u prošlosti zabeleženi brojni incidenti koji su se javljali tokom obeležavanja Vidovdana, uključujući hapšenja zbog nošenja srpskih simbola. Ove situacije su dovele do stvaranja atmosfere straha i nesigurnosti među srpskim stanovništvom na Kosovu i Metohiji.
Iz svega navedenog, jasno je da je zaštita kosovskog mita od suštinske važnosti, ne samo za očuvanje kulturnog nasleđa, već i za budućnost srpskog identiteta u regionu.
Izvor: www.novosti.rs
