U organizaciji Srpske pravoslavne omladine Inzbruk – SPOJI, u nedelju 26. aprila 2026. godine, u pozorištu Teatar prezent (Theater Präsent) u Inzbruku, održano je pozorišno veče povodom 170. jubilarne godine od rođenja Nikole Tesle u okviru kojeg je izvedena monodrama „Iskra“ o životu Nikole Tesle iz specifične vizure njegove majke Georgine Đuke Tesla.
Kako navodi stranica „spoji.org“ Monodrama „Iskra“, u izvođenju pozorišne, filmske i televizijske glumice Maje Kolundžije Zoroe iz Beograda, predstavlja potresnu, emotivnu i duboko inspirativnu priču o Đuki Tesla, majci jednog od najvećih umova u istoriji čovečanstva. Kroz njenu perspektivu, publika je imala priliku da sagleda ne samo životni put Nikole Tesle, već i snagu, žrtvu i duhovnost žene koja je postavila temelje njegovog genija.
Predstava je rađena po ideji Maje Kolundžije Zoroe, a režirao ju je prof. Dejan Cicmilović. Od premijernog izvođenja u avgustu 2024. u rodnom mestu Nikole Tesle u Smiljanu u Lici, odigrana je 115 puta širom Srbije, srpskih zajednica u zemljama bivše Jugoslavije, kao i u Evropi, dok je ovo u Inzbruku bilo 116. izvođenje, a četvrto do sada u Austriji, posle Beča, Graca i Linca.
Bazirana je na istorijskim činjenicama, pismima, svedočenjima i dokumentima, ali ima i dodatni pečat jer je protkana emocijama i ličnim doživljajima jedne majke. Dotiče se svih vrlina i mana njegove ličnosti i gledaocima približava sreću, tugu, strepnju i ponos majke, koja iako svesna Nikoline veličine, ne može da ga vidi nikako drugačije nego kao svog sina.
Kroz ovu maestralno odigranu predstavu od strane Maje Kolundžije Zoroe, gledaoci su bili u prilici da saznaju činjenice o Teslinom poreklu, ali i da dožive ambijent i emociju porodice, vremena i rodnog kraja jednog od najvećih umova u ljudskoj istoriji. Ujedno je i veliki broj lokalnih izraza i ličkih običaja tog vremena utkan u ovu priču, što je posebno obradovalo brojne goste u publici koji su poreklom iz Like, Dalmacije i drugih delova Krajine.
Na međunarodnom festivalu monodrame u Istočnom Sarajevu, u decembru 2025. „Iskra“ je osvojila prvu nagradu kao najbolja predstava, a na Festivalu malih pozorišnih formi u Aranđelovcu dobila je specijalnu nagradu za posebnost u dramskom izrazu, kao i na festivalu u Zaječaru.
Kroz snažnu emociju i nadahnutu interpretaciju, predstava oživljava lik žene čija je unutrašnja snaga nadživela vreme, ostavljajući dubok trag u nasleđu srpskog naroda. „Iskra“ nije samo pozorišno delo – ona je omaž majčinstvu, veri i tihoj, ali presudnoj snazi koja oblikuje velike ličnosti.
Maja Kolundžija Zoroe maestralnom glumačkom igrom uspela je da publici u potpunosti približi lik Đuke Tesle, gradeći snažnu emotivnu vezu sa prisutnima. Njena interpretacija bila je prožeta autentičnom emocijom, suptilnim scenskim izrazom i izuzetnom umetničkom posvećenošću.
Publika, koju su činili pripadnici različitih generacija, a raduje posebno što je bilo mnogo mladih, pratila je predstavu sa velikom pažnjom i emotivnim angažmanom. Maja Kolundžija Zoroe i njen sin Stefan, koji se u predstavi pojavljuje kao Tesla iz detinjstva, su po završetku predstave nagrađeni višeminutnim stajaćim ovacijama, što je najbolji pokazatelj dubokog utiska koji je predstava ostavila na sve prisutne.
Maja, koja je poreklom i sama iz okoline Knina, na kraju se obratila svima i ispričala i deo svoje životne priče, kako je 5. avgusta 1995. na svoj 18. rođendan u izbegličkoj koloni bežala od „Oluje“ i izbegla u Srbiju, gde njena familija nastanilaa u Petrovcu na Mlavi. U Srbiji upisuje glumu na Univerzitetu u Prištini odakle ponovo mora da beži 1999. i vraća se u Petrovac na Mlavi, gde joj i dan danas živi deo rodbine, a odakle je mnoštvo doseljenika u Tirolu. Majin muž Dušan je poreklom iz okoline Gospića iz Like, a raduje činjenica što je upravo iz krajiških krajeva i Petrovca bilo gostiju u publici, koja je imala i prilike da postavlja zanimljiva pitanja po završetku predstave.
Pošto se tokom 2026. godine obeležava veliki jubilej, 170 godina od rođenja jednog od najvećih umova u istoriji čovečanstva – Nikole Tesle, SPOJI je odlučio da tim povodom organizuje ovo pozorišno veče o slavnom geniju, njegovoj majci i porodici, a sve to sa ciljem očuvanja sećanja na lik i delo našeg velikana, kao i očuvanja našeg identiteta.
U Inzbruku je kao i skoro uvek do sada, bilo gostiju sa različitih strana – iz celog Tirola, kao i iz Gornje Austrije, koji su uprkos lepom vremenu izdvojili svoje dragoceno vreme kako bi posetili ovu predstavu i dali značajan doprinos očuvanju i negovanju naše kulture i identiteta, ali su istovremeno svojim dobrovoljnim prilozima doprineli da se na kraju skupi iznos od 2.140 evra, koji su namenjeni socijalno ugroženim porodicama na Balkanu i najugroženijim slučajevima u Tirolu.
U ulozi voditelja bio je mr Vladimir Vlajić jedan od osnivača i član Upravnog odbora SPOJI-a i Saveza Srba u Austriji, koji je ovom prilikom poželeo dobrodošlicu svim prisutnim gostima i upoznao ih sa svim detaljima događaja, same predstave, kao i sa ciljevima večeri.
Veče su svojim prisustvom uveličali i brojni počasni gosti, među kojima su bili Zoran Šijaković, predsednik udruženja „Danica Austrija“ i član Skupštine opštine Braunaua na Inu u Gornjoj Austriji, profesor Petar Grbović sa instituta za mehatroniku Univerziteta u Inzbruku, Živorad Karajović, predsednik Crkvenog odbora u Inzbruku, predstavnici KUD-a „Polet“ iz Vergla, kao i Marko Banić, jedan od podržavalaca ovog događaja. Zanimljivo je da je predstavu posetio i nigerijski princ Dajk A., pripadnik kraljevske loze iz Nigerije koji živi i radi u Inzbruku.
Piše: Stefan Bogdanović
