Odbrambena industrija Srbije, kao ključni faktor naučnog i tehnološkog razvoja, beleži značajan napredak u poslednjim godinama. Ova grana privrede ne samo da je vitalna za nacionalnu sigurnost, već i doprinosi razvoju drugih industrijskih sektora kroz inovacije i sofisticirane tehnologije.
Nakon raspada SFRJ i godina sankcija koje su usledile, srpska odbrambena industrija se suočila sa brojnim izazovima. Gubitak velikih kupaca, poput JNA i Ministarstva unutrašnjih poslova, koji su činili skoro 50% proizvodnje, dodatno je otežao situaciju. NATO agresija 1999. godine ostavila je duboke ožiljke na ovoj industriji, a period tranzicije u prvoj dekadi dvehiljaditih godina dodatno je pogoršao stanje.
Međutim, od 2013. godine započela su značajna ulaganja u tehnološku konsolidaciju fabrika odbrambene industrije. Cilj ovih investicija bio je modernizacija postojećeg naoružanja i prilagođavanje potrebama Vojske Srbije. U tom kontekstu, domaća odbrambena industrija postala je aktivnija na inostranim tržištima kroz obnovu bilateralnih odnosa sa tradicionalnim partnerima i uspostavljanje saradnje sa novim.
Tehnološka revitalizacija bila je ključna mera koja je doprinela ubrzanom razvoju ovog sektora. Investicije Republike Srbije u proizvodne kapacitete fabrika značajno su povećane – čak 12 puta više nego u prethodnom periodu od 2000. do 2012. godine. Tokom poslednjih trinaest godina broj novouvedenih sredstava iz domaćeg razvoja porastao je tri i po puta.
U ovom razdoblju otvoreni su novi pogoni za proizvodnju složenih borbenih sistema u Velikoj Plani, a osnovana je nova fabrika za terenska vozila (Zastava TERVO). Ove promene stvorile su uslove za proizvodnju novih kopnenih borbenih platformi koje su potrebne Vojsci Srbije.
Osavremenjavanje tehnologija dovelo je do povećanja proizvodnih kapaciteta fabrika uz optimizaciju procesa rada. U pojedinim segmentima došlo je do višestrukog povećanja sposobnosti – raketni programi i municijske komponente povećani su više od četiri puta, dok su brizantni eksplozivi udvostručeni.
Pored domaćih investicija, unapređenje se ostvaruje i kroz nabavku složenih borbenih sistema iz inostranstva uz transfer najnovijih tehnologija i lokalizaciju proizvodnje u Srbiji. Ovaj planski razvoj omogućio je jačanje sposobnosti za proizvodnju savremenog oružja uključujući besposadne platforme, telekomunikacione sisteme te vođenu municiju povećanog dometa.
Danas srpsku odbrambenu tehnološku bazu čini više od 60 privrednih društava koja zapošljavaju preko 20 hiljada radnika. Centralno jezgro čini Grupacija Odbrambena industrija Srbije koja obuhvata 17 preduzeća državnog vlasništva pod nadzorom Ministarstva odbrane.
U poslednjih sedam godina intenzivirana su ugovaranja novorazvijenih sredstava sa domaćom industrijom kako bi se maksimalno opremila Vojska Srbije savremenim naoružanjem iz domaće proizvodnje. U periodu između 2013. i 2026. godine vrednost ugovorenog naoružanja porasla je dvadeset puta u odnosu na prethodni period.
Samo tokom prošle godine domaća industrija isporučila je Vojsci više stotina komada složenih borbenih sistema koji odgovaraju ili nadmašuju performanse onih korišćenih u najmodernijim vojskama sveta. Takođe, isporučene su značajne količine streljačkog oružja nove generacije kao i različiti tipovi artiljerijskih raketa.
U strateškom smislu, srpska odbrambena industrija igra ključnu ulogu ne samo unutar nacionalnog sistema odbrane već i na međunarodnoj sceni gde se njeni proizvodi prepoznaju po kvalitetu širom sveta. Od 2013. godine beleži se konstantan rast izvoza naoružanja koji bi mogao da poraste još za dodatnih 20 do 30% tokom naredne dve godine.
Redakcija Info24Vesti nastaviće da prati razvoj događaja i objaviće nove informacije čim budu dostupne.
Izvor: www.novosti.rs
