Skrining raka grlića materice u Požarevcu: Rezultati i preporuke
Organizovani skrining raka grlića materice sprovodi se u Srbiji od 2012. godine, sa ciljem smanjenja broja obolelih. Ovaj besplatni preventivni pregled namenjen je ženama uzrasta od 25 do 64 godine i realizuje se svake tri godine. U okviru ovog programa, svake godine se pozivaju različite generacije žena, kako bi se osigurao što veći odziv.
Na teritoriji grada Požarevca i Gradske opštine Kostolac, u cilju sprovođenja ovog skrininga, obuhvaćeno je 17.805 žena. Program sprovodi Dom zdravlja Požarevac, uz saradnju sa Zavodom za javno zdravlje. Tokom 2025. godine, skrining je realizovan kod 976 žena, dok se u 2026. godini planira da obuhvati 5.935 žena iz generacija 1962, 1965, 1968, 1971, 1974, 1977, 1980, 1983, 1986, 1989, 1992, 1995, 1998, i 2001.
Odziv i rezultati skrininga
U 2026. godini, poslato je 3.900 poziva, ali je odziv žena uglavnom nizak, ne prelazeći 30 procenata. Dr Vesna Lakić, načelnica Službe za zdravstvenu zaštitu žena Doma zdravlja Požarevac, naglašava važnost boljeg informisanja i edukacije kako bi se povećala svest o projektu.
Do 1. avgusta tekuće godine, u sklopu skrininga, urađeno je 565 citoloških nalaza, pri čemu je 61 rezultat bio pozitivan. U istom razdoblju, izvršeno je 164 kolposkopija kod žena sa pozitivnim PAP testovima. Za sve žene koje su dobile pozitivan nalaz, obavljaju se dodatne analize kako bi se utvrdila dalja dijagnostika i lečenje.
Statistika o obolelima
Prema informacijama iz Doma zdravlja Požarevac, do sada su kod 10 žena otkrivene premaligne bolesti, dok je tokom cele 2025. godine taj broj bio 17. Takođe, evidentirana su i dva novootkrivena slučaja karcinoma grlića materice, u poređenju sa pet slučajeva iz prošle godine.
Pored organizovanog skrininga, Dom zdravlja Požarevac nudi i redovne godišnje ginekološke preglede za žene starije od 15 godina. Na tom području, ima 31.000 žena, ali je u 2022. godini samo 2.364 žena prošlo ove preglede. Do 1. avgusta ove godine, obavljeno je 1.371 pregleda, s 103 pozitivna nalaza.
Rad na edukaciji i prevenciji
U okviru Evropske nedelje prevencije raka grlića materice, koja se obeležava od 19. do 23. januara, Dom zdravlja Požarevac organizovao je 101 PAP test te se radio na informisanju i edukaciji žena. Uz to, tokom ove godine održan je seminar za zdravstvene radnike o organizovanom skriningu.
U Srbiji se godišnje beleži između 1.100 i 1.200 novih slučajeva raka grlića materice, uz smrtnost od oko 460 žena. Ovaj karcinom zauzima četvrto mesto među malignim tumorima kod žena, sa najvišom stopom obolevanja kod žena između 50 i 59 godina. Glavni uzročnik bolesti je humani papiloma virus (HPV), prisutan u više od 99% slučajeva.
Iz tog razloga, stručnjaci savetuju besplatnu HPV vakcinaciju za decu oba pola uzrasta od 9 do 19 godina, kao i redovne ginekološke preglede i PAP test svake godine.
Redakcija Info24Vesti nastaviće da prati razvoj događaja i objaviće nove informacije čim budu dostupne.
Izvor: ebranicevo.com
