Na današnji dan, 26. jula 1963. godine, Skoplje je doživelo jedan od najrazornijih zemljotresa u svojoj novijoj istoriji. U 5.17 časova ujutru, potres magnitude 6,1 prema Rihterovoj skali i devet stepeni prema Merkalijevoj skali, izazvao je ogromne ljudske i materijalne gubitke. Ova katastrofa odnela je 1.070 života, a oko 3.000 ljudi je povređeno, dok je više od 200.000 stanovnika ostalo bez krova nad glavom.
Zemljotres je uništio više od 15.800 stanova, dok je oko 28.000 objekata ozbiljno oštećeno. Prema podacima, gotovo 80% gradskih struktura pretrpelo je masovna razaranja. Potresi su se osetili ne samo u Skoplju, već i u većem delu Makedonije i susednim regionima.
Prva informacija o tragediji stigla je iz skopske pošte, gde je dežurni telefonista Đorđi Atanasovski, uprkos oštećenjima, uspeo da uspostavi vezu sa Beogradom i prenese vest o katastrofi. Ubrzo nakon toga, najveći svetski mediji su izvestili o događaju, a pomoć je počela da pristiže iz svih delova sveta.
U prvim danima nakon zemljotresa, najveći teret spasilačkih akcija preuzela je tadašnja Jugoslovenska narodna armija, uz podršku građana iz drugih jugoslovenskih republika i domaćih službi. Skoplje je postalo simbol ljudske solidarnosti, a pomoć je stigla iz 87 zemalja. Ujedinjene nacije su preuzele koordinaciju dugoročne obnove grada, a generalna skupština je 14. oktobra 1963. godine jednoglasno usvojila rezoluciju o pomoći, čime je taj dan postao poznat kao „Dan Skoplja“.
Sat na Staroj železničkoj stanici u Skoplju, koji je zauvek stao u 5.17, ostao je simbol tragedije. Među najteže oštećenim zgradama bili su Narodno pozorište, Oficirski dom, Narodna banka i mnoge druge javne institucije. Hiljade porodica su mesecima živele u šatorima postavljenim u različitim delovima grada, uključujući Gradski park i ispod Citadele.
Ipak, iz ruševina je započela izgradnja novog Skoplja. U saradnji sa Ujedinjenim nacijama, raspisan je međunarodni konkurs za novi urbanistički plan, a ključnu ulogu u transformaciji grada imao je japanski arhitekta Kenzo Tange. Njegova vizija doprinela je stvaranju značajnih dela modernističke arhitekture.
Tokom narednih godina, izgrađeni su brojni objekti, uključujući Transportni centar, Gradski tržni centar, Univerzitetski kampus i Muzej savremene umetnosti, koji su oblikovali novo lice Skoplja. Kako ističe portal prvaskopska.mk, najveća lekcija iz 1963. godine nije samo tragedija, već i snaga ljudske solidarnosti. Zemljotres nije uništio Skoplje, već ga je učinio globalnim simbolom međunarodne pomoći i zajedništva.
Danas, kada sat na Staroj železničkoj stanici i dalje stoji zamrznut na 5.17, to nas podseća na trenutak kada je grad pretrpeo razaranje, ali i na trenutak kada je svet pokazao da solidarnost može obnoviti grad u najtežim vremenima.
Redakcija Info24Vesti nastaviće da prati razvoj događaja i objaviće nove informacije čim budu dostupne.
Izvor: www.pink.rs
